Đầu tư công là gì? Luật đầu tư công được quy định ra sao?

Đầu tư công là gì? Luật đầu tư công được quy định ra sao?

Dau Tu Cong

Hiện nay, “Đầu tư công” là khái niệm còn khá xa lạ với người dân. Lĩnh vực này đóng vai trò hết sức quan trọng trong quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế bền vững ở các quốc gia. Vậy đầu tư công là gì và những quy định về đầu tư công được hiểu như thế nào? Hãy cùng Nhật Nam tìm hiểu rõ hơn về thông tin này qua bài viết dưới đây.

1. Đầu tư công là gì

1.1 Khái niệm đầu tư công là gì?

Đầu tư công là hoạt động đầu tư của Nhà nước vào các chương trình, dự án và các đối tượng đầu tư công khác theo quy định của Luật Đầu tư công.

Hoạt động đầu tư công bao gồm quá trình lập, thẩm định, quyết định chủ trương đầu tư; lập, thẩm định, quyết định chương trình, dự án đầu tư công; lập, thẩm định, phê duyệt, giao, triển khai thực hiện kế hoạch cũng như các dự án; quản lý, sử dụng vốn đầu tư công; nghiệm thu, bàn giao, quyết toán dự án; theo dõi và đánh giá, kiểm tra, thanh tra kế hoạch, chương trình, dự án.

Khái niệm đầu tư công là gì?
Khái niệm đầu tư công là gì?

1.2 Vốn đầu tư công là gì?

Vốn đầu tư công là nguồn vốn của Nhà nước được dùng để đầu tư vào các hoạt động, dự án hoặc các chương trình cần thiết nhằm mục tiêu phục vụ cho đời sống của nhân dân và phát triển cộng đồng.

1.3 Quy định về đầu tư công – Nguyên tắc quản lý:

  • Tuân thủ đầy đủ quy định của Pháp luật về quy trình quản lý và sử dụng vốn đầu tư công.
  • Đảm bảo phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội trong tầm nhìn 05 năm của quốc gia và những quy hoạch khác có liên quan theo quy định của Pháp luật về quy hoạch.
  • Quản lý việc sử dụng vốn đầu tư theo đúng quy định so với từng nguồn vốn; bảo đảm đầu tư một cách tập trung, đồng bộ, tiết kiệm, chất lượng, hiệu quả và khả năng cân đối nguồn lực; không để thất thoát, lãng phí.
  • Thực hiện đúng trách nhiệm và quyền hạn của cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân liên quan đến quản lý và sử dụng vốn đầu tư.
  • Bảo đảm công khai, rõ ràng, minh bạch trong hoạt động đầu tư công.

Nguồn: Điều 12 Luật đầu tư công năm 2014

Quy định về đầu tư công
Quy định về đầu tư công

1.4 Vai trò đầu tư công với nền kinh tế:

Đầu tư công chính được nhận định là động lực vô cùng to lớn để phát triển kinh tế, chính trị cũng như các hoạt động xã hội tại Việt Nam. Tạo bước đệm giúp cho nền kinh tế có được sự tăng trưởng ổn định và đảm bảo đời sống người dân. Thực tế cho thấy kể từ năm 1995 cho đến nay, hoạt động này có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của Việt Nam.

Đầu tư công được coi là yếu tố chính đóng vai trò thúc đẩy kinh tế tăng trưởng. Đồng thời, nó mang bản chất là đầu tư cho kết cấu hạ tầng để từ đó hiện đại hóa xã hội cũng như hoàn thành mục tiêu xây dựng cộng đồng.

Đầu tư công dùng trong kết cấu hạ tầng chính là nguồn vốn tồn tại bên ngoài doanh nghiệp và hỗ trợ cho các hoạt động kinh tế của doanh nghiệp cũng như các hoạt động của cá nhân. Nhiều doanh nghiệp và cá nhân trong một khu vực được hưởng lợi từ những kết cấu hạ tầng đó mà không hề tốn thêm chi phí hoặc chỉ bỏ ra chi phí thấp hơn nhiều so với việc xây dựng lại cơ sở hạ tầng. Những kết cấu hạ tầng này không chỉ mang lại những lợi ích ngoại lai cho doanh nghiệp mà còn giúp người dân hoạt động cuộc sống thường ngày dễ dàng hơn.

2. Các điều luật nổi bật trong luật đầu tư công bạn cần nắm

Điều Luật quan trọng đầu tiên đó là thống nhất được định nghĩa về nguồn vốn đầu tư. Theo đó, trong quy định 2 loại vốn đầu tư: vốn ngân sách nhà nước và vốn từ nguồn thu hợp pháp của các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập dành để đầu tư theo quy định của pháp luật.

Thứ hai, Luật dành riêng Điều 5 quy định về đối tượng đầu tư. Cụ thể, có 06 đối tượng đầu tư bao gồm: Đầu tư chương trình, dự án kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội; Đầu tư và hỗ trợ hoạt động đầu tư cung cấp sản phẩm, dịch vụ công ích, phúc lợi xã hội; Đầu tư phục vụ công tác lập, thẩm định, quyết định hoặc phê duyệt, công bố và điều chỉnh quy định.

Xem Thêm:

Xu hướng kinh doanh – Top những công việc hốt bạc năm 2022

Làm giàu với top 10 ý tưởng khởi nghiệp hot nhất năm 2022

Đầu tư phục vụ hoạt động của cơ quan Nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội; Đầu tư của Nhà nước tham gia thực hiện dự án theo phương thức đối tác công tư; Cấp bù lãi suất tín dụng ưu đãi, phí quản lý; cấp vốn điều lệ cho các ngân hàng chính sách, quỹ tài chính Nhà nước ngoài ngân sách; hỗ trợ đầu tư cho các đối tượng chính sách khác.

Thứ ba, Luật quy định cho rằng việc phân cấp thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư dự án đầu tư vừa đảm bảo thẩm quyền của các cơ quan Quốc hội, Hội đồng nhân dân, vừa tăng tính chủ động, phù hợp với điều kiện thực tế của mỗi địa phương, xử lý được những tình huống phức tạp như dự án sử dụng nhiều nguồn vốn thuộc các cấp ngân sách khác nhau. Đồng thời, thực hiện phân cấp triệt để quy trình thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn, trở thành một nội dung của thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư.

Các điều luật nổi bật trong luật đầu tư công
Các điều luật nổi bật trong luật đầu tư công

Thứ tư, theo Khoản 1 Điều 68 Luật Đầu tư công 2019 quy định thời gian thực hiện và giải ngân vốn kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn trước đến hết ngày 31 tháng 01 năm đầu tiên của kế hoạch trung hạn giai đoạn sau; thời gian thực hiện và giải ngân vốn kế hoạch đầu tư hằng năm đến ngày 31 tháng 01 năm sau. Trong trường hợp bất khả kháng, thời gian này có thể sẽ được kéo dài đến ngày 31 tháng 12 năm sau.

Thứ năm, Cơ quan, tổ chức, cá nhân và người đứng đầu tổ chức quyết định chủ trương đầu tư chương trình, dự án có thời gian thực hiện trong 02 kỳ kế hoạch đầu tư trung hạn liên tiếp phải đảm đảm tổng số giá trị tổng mức đầu tư của các chương trình, dự án phải thực hiện trong kế hoạch đầu tư trung hạn giai đoạn sau không vượt quá 20% tổng số vốn kế hoạch đầu tư trung hạn giai đoạn trước của Bộ, cơ quan trung ương, địa phương đó.

Thứ sáu, quy định rõ về Hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về đầu tư công (khoản 1 Điều 97). Theo đó, Hệ thống được xây dựng, triển khai thống nhất trên phạm vi cả nước phục vụ cho hoạt động quản lý nhà nước, bao gồm việc tổng hợp, báo cáo, giao, điều chỉnh kế hoạch đầu tư trung hạn và hằng năm; theo dõi, đánh giá chương trình, dự án đầu tư; lưu trữ, quản lý, công khai dữ liệu theo quy định.

Thứ bảy, quy định chuyển tiếp: Chỉ bố trí vốn kế hoạch đầu tư công để thanh toán nợ đọng xây dựng cơ bản phát sinh trước ngày 01/01/2015. Đối với kế hoạch vốn đầu tư năm 2019 và năm 2020, các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương được phép thực hiện và giải ngân theo quy định của Luật Đầu tư công năm 2014, đã được sửa đổi, bổ sung theo Luật năm 2018.

Nguồn: Luật Đầu tư công 2019

Lời kết

Trên đây là những chia sẻ về Luật Đầu tư côngNhật Nam tổng hợp. Hy vọng thông qua bài viết, bạn đọc có thể hiểu rõ hơn về khái niệm này, các quy định liên quan cũng như vai trò của nó trong nền kinh tế quốc dân.

Đầu tư công là gì? 

Đầu tư công là hoạt động đầu tư của Nhà nước vào các chương trình, dự án và các đối tượng đầu tư công khác theo quy định của Luật Đầu tư công.

Vốn đầu tư công là gì?

Vốn đầu tư công là nguồn vốn của Nhà nước được dùng để đầu tư vào các hoạt động, dự án hoặc các chương trình cần thiết nhằm mục tiêu phục vụ cho đời sống của nhân dân và phát triển cộng đồng.